Zo win je de hoofden en harten van je omwonenden

Goed onderzoek is een noodzakelijke voorwaarde voor elke succesvolle participatie, want als de participatie mislukt, neemt het vertrouwen van de burgers in de overheid nog verder af. Bezint eer ge begint is daarom ook hier het eerste gebod. De meestvoorkomende participatieonderzoeken zijn:

1. Er is allereerst een interne probleemanalyse nodig om te bezien of er politieke ruimte is voor actieve participatie -is die ruimte er niet dan kun je maar beter van participatie afzien.
2. Daarnaast is ook een krachtenveldanalyse nodig, om te bezien wie binnen het werkveld de belangrijkste stakeholders zijn en hoe zij zich tot de voorgenomen burgerparticipatie verhouden.
3. Een doelgroepen- of barrièreonderzoek om het ‘doenvermogen’ van de burgers te testen, is eveneens heel belangrijk maar wordt nog weleens over het hoofd gezien. Hierbij formuleren we een antwoord op de vraag hoe hoog de participatiedrempel van de betreffende groepen burgers is (‘agency’) en hoe je die het beste kunt slechten.
4. Wat het succes van de participatie ook vergroot is als je vooraf een bestuurlijke of ambtelijke draagvlakmeting uitvoert om te zien of de betreffende ambtenaren bereid en in staat zijn een deel van de macht aan de burgers af te staan -en onder welke voorwaarden.
5. Last but not least is in verband met de vaak hoge kosten van participatie en je eigen accountability ook een 0-meting nodig waarin wordt gemeten hoe de burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties over het onderwerp van je participatie denken. En niet te vergeten in hoeverre ze zich hierover gehoord, gezien en serieus genomen voelen. Een 1-meting toont vervolgens aan of de participatie het gewenste effect heeft gehad.

We bieden voor al deze en nog veel meer participatievraagstukken maatwerkonderzoek. Hierbij levert een combinatie van kwantitatief en kwalitatief onderzoek in onze ervaring de beste resultaten op. Bij wijze van voorbeeld schetsen we de twee meestvoorkomende scenario’s.

Eerst kwantitatief…

Bij Scenario 1 beginnen we met een online-peiling onder circa 300 burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties om in kaart te brengen hoe zij in de wedstrijd staan en hoe zij voelen, denken en handelen ten opzichte van je participatieonderwerp. Vervolgens maken we met behulp van circa 30 online expert-interviews (MS Teams) straatinterviews en/of keukentafelgesprekken met een dwarsdoorsnede van de burgers (drie burgerschapsstijlen: Verantwoordelijken, Pragmatici en Structuurzoekers) een verdiepingsslag, waarbij we achterhalen wie de ambassadeurs en criticasters zijn. En wat hun achterliggende motieven, behoeften, wensen, verwachtingen, (communicatie)behoeften en hun verwachtingen ten opzichte van de voorgenomen participatie zijn.

…of eerst kwalitatief?

Bij Scenario 2 draaien we de volgorde om en beginnen we met circa 30 online expert-interviews, of desgewenst straat- of keukentafelinterviews met burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties en toetsen we de hypothesen die we op basis daarvan formuleren middels een kwantitatieve meting (online-vragenlijst) bij circa 300 omwonenden op representatitiveit. Als de groep beperkt in omvang is, nemen we alleen online-interviews af waarbij we ook een beknopte kwantitatieve vragenlijst afnemen (zodat ze hun beoordelingscijfers mondeling kunnen toelichten).

Jij mag het zeggen

Door deze beproefde combinatie van kwantitatief en kwalitatief onderzoek verschaft onze ParticipatiePeiling je betrouwbare cijfers en diepgaande inzichten in de belevingswereld die achter de cijfers schuilgaat. Dit zijn de bouwstenen waarmee je de participatie tot een succes maakt. 

Wij ontzorgen je bij de respondentenselectie

We realiseren ons dat het aanleveren van adressenbestanden van burgers en ondernemers onze opdrachtgevers vaak veel extra werk kost. Daarom ontzorgen we je hierbij zoveel mogelijk, bijvoorbeeld door de respondenten te recruteren uit het panel van onze samenwerkingspartner PanelClix -het grootste panel van Nederland- of door gebruik te maken van gespecialiseerde respondentenselectiebureaus.

We leiden ook je participatiebijeenkomsten in goede banen

We zijn ook graag aanwezig op je participatiebijeenkomsten, bijvoorbeeld om (een deel van de) dialoog met de burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties te leiden, bepaalde onderzoeksuitkomsten te presenteren, omwonenden te interviewen en/of een online-vragenlijst af te nemen. Hiermee meten we niet alleen het engagement van je omwonenden, maar dragen we ook bij aan het verhogen ervan.

Hoe staan de omwonenden in de wedstrijd?

De combinatie van kwalitatief en kwantitatief onderzoek verschaft je diepgaande informatie over de attitude van de burgers, bedrijven en maatschappelijke organisaties ten opzichte van je plan of project. We gebruiken hiervoor bijvoorbeeld de AttitudeSchaal waaraan je de houding van de omwonenden ten opzichte van bepaalde plannen kunt aflezen. Of de  ImpactSchaal die laat zien in hoeverre de deelnemers na een burgerberaad over het onderwerp van mening zijn veranderd. Met deze schalen kun je het onderwerp van je participatie vooraf beter kiezen en de participatie zelf ook beter opzetten en na afloop de impact ervan aantonen.

Dit is de navigatie waar je op kunt sturen

We maken desgewensts per doelgroep ook een Empathy Map -wordt ook gebruikt bij design thinking over productontwikkeling. Hierin beschrijven we de attitude van de betreffende omwonenden, ondernemers, maatschappelijke organisaties -en desgewenst ook andere stakeholders- ten opzichte van jouw project (zijn zij bijvoorbeeld criticasters -rode verkeerslicht- of eerder ambassadeurs -groene verkeerslicht-?), hun overwegingen, zorgen, obstakels, behoeften en triggers.

Onze vragenlijst is altijd maatwerk

De vragenlijst en gesprekrichtlijn zijn altijd maatwerk en worden in samenspraak met de opdrachtgever geformuleerd. Wij formuleren op basis van onze kennis en expertise (en eerdere metingen) een conceptvragenlijst en -gespreksrichtlijn waaraan je desgewenst veel eigen vraagpunten kunt toevoegen.

Segmentatie op postcodegebied naar leefstijl mogelijk

Om meer inzicht te krijgen in de belangen en behoeften van de omwonenden, kunnen we met onze samenwerkingspartners ook burgers uit de relevante postcodegebieden selecteren die zijn ingedeeld naar hun leefstijl. We maken hierbij gebruik van het WHIZE segmentatie-model dat burgers indeelt in 11 segmenten (zie afbeelding). Omdat er over deze segmenten al veel informatie beschikbaar is -bijvoorbeeld leeftijd, geslacht, opleidingsniveau enzovoorts- kunnen we hierbij volstaan met een korte vragenlijst. Dit levert veel extra nuttige informatie op. Door gebruik te maken van deze segmentatie ontstaat een genuanceerder beeld van de opvattingen van de omwonenden ten opzichte van het participatieonderwerp. Desgewenst kunnen we zelf voor jouw provincie, gemeente of Waterschap ook een maatwerk-segmentatie maken -bijvoorbeeld op basis van de attitude van de omwonenden ten opzichte van het participatieonderwerp. 

Segmentatie naar Burgerschapsstijlen van Motivaction ook mogelijk

Desgewenst kunnen we met onze samenwerkingspartner Motivaction de burgers indelen naar Burgerschapsstijl. Motivaction onderscheidt drie groepen:

• Verantwoordelijken (48% van de bevolking): Dit zijn Nederlanders met een idealistische en actieve burgerschapsstijl. Dit zijn betrokken burgers die geïnteresseerd zijn in politiek en streven naar een duurzame maatschappij.
• Pragmatici (11%): Dit zijn Nederlanders met een opportunistische en afwachtende burgerschapsstijl. Zij zijn vooral gericht op status en ervaringen en hebben minder met traditionele politiek en zijn bijvoorbeeld moeilijker te betrekken bij vrijwilligerswerk.
• Structuurzoekers (41%): Dit zijn kritische burgers met een sceptische en afzijdige burgerschapsstijl, die behoefte hebben aan duidelijkheid en structuur. Ze staan vaak sceptisch tegenover veranderingen, zéker als die opgelegd (lijken te) worden door de overheid en zijn het minst gemakkelijk tot participatie te bewegen.

Geschikt voor elke omwonende

De ParticipatiePeiling is niet alleen geschikt voor omwonenden en ondernemers, maar voor elke stakeholdergroep waar jouw organisatie voor het realiseren van haar doelstellingen van afhankelijk is:

1. Burgers (van een gemeente, provincie of waterschap)
2. Lokale ondernemers en hun vertegenwoordigers (ondernemersverenigingen en koepels)
3. Maatschappelijke organisaties (bijvoorbeeld natuur- en milieuorganisaties)
4. Belangenbehartigers
5. Investeerders of (institutionele) beleggers
6. Politici (lokaal, provinciaal of landelijk)
7. Projectontwikkelaars en hun (onder)aannemers
8. Journalisten
9. Omwonenden (van bijvoorbeeld kantoren, distributiecentra of fabrieken)
10. Consumentenorganisaties
11. Vakbonden
12. Toezichthouders (intern en extern)

Maatwerkrapport

We leveren een beknopt maatwerkrapport op waarbij de aanbevelingen naadloos bij de doelstellingen van de opdrachtgever aansluiten, zodat ze altijd relevant, nastrevenswaardig en praktisch haalbaar zijn. Daarom leveren wij het rapport in conceptvorm op en presenteren de uitkomsten bij degenen die ermee aan de slag moeten gaan alvorens het rapport te finaliseren.

We leveren het rapport pas op nadat de uitkomsten zijn besproken

Het rapport bevat ook een management summary waarin aan de hand van figuren, tabellen en pakkende citaten een eenduidig antwoord op de onderzoeksvragen wordt gegeven en beschreven wat de onderzoeksuitkomsten precies voor jouw organisatie betekenen en welke concrete stappen je kunt zetten om jouw omwonenden -en/of andere stakeholders- te engageren en in een vroeg stadium bij je project te participeren (handelingsperspectief).

What’s in it for me?

De ParticipatiePeiling is een buitenspiegel die je laat zien wat de kennis, houding en gedrag van de omwonenden ten opzichte van jouw organisatie, project of toekomstplannen is en hoe je hierbij het meest effectief kunt samenwerken en communiceren. Kort samengevat biedt de ParticipatiePeiling je de volgende voordelen:

1. Strategische informatie om wederzijds-lonende en liefst meerjarige samenwerkingsrelaties met je omwonenden op te kunnen bouwen
2. Meer bewegingsvrijheid (‘handelingsperspectief’) zodat je weet hoever je bij beleidswijzigingen kunt gaan zonder de kritiek van de omwonenden over je organisatie af te roepen
3. De beste argumenten, prikkels en incentives om de omwonenden in het hoofd en hart te raken, zodat ze actief gaan participeren bij je beleidswijzigingen of toekomstplannen
4. Essentiële informatie over hun communicatiebehoefte, zodat je effectiever met jouw omwonenden gaat communiceren
5. De basis voor een solide en vaak meerjarige samenwerking met alle burgers, bedrijven en maatschappelijke organisaties
6. En dat alles tegen een relatief laag tarief.